اولین سوال برای افراد مبتدی این است که در کل کمپرسور چیست ؟ یا انواع کمپرسور شامل چیست؟

کمپرسور بخش اصلی یک سیستم تهویه مطبوع مانند چیلر ، اسپلیت دیواری ، وی آر اف، مینی چیلر ، داکت اسپلیت و غیره می باشد که گاز مبرد در آن فشرده شده (کمپرس)و به هدف افزایش فشار و دما مورد استفاده قرار میگیرند همچنین با توجه به مدل های متنوعی که دارند در صنعت های مختلفی قابل استفاده می باشند. به صورت کلی انواع کمپرسور سیستم های تهویه مطبوع شامل موارد زیر می باشد:؛

انواع کمپرسور

کمپرسور اسکرال

کمپرسور اسکرال دو صفحه مارپیچ حلزونی دارد که یکی از آنها ثابت و دیگری متحرک می باشد زمانی که گاز از دریچه ورودی به داخل محفظه می رود صفحه مارپیچ متحرک با چرخش ۳۶۰ درجه گاز را فشرده می‌کند کمپرسور اسکرول نسبت به تمام کمپرسورها از بازده و عملکرد بهتری برخوردار است و بیشترین بازده را میان کمپرسورهای تهویه مطبوع دارد و قیمت آنها کمی بالاتر است. این نوع کمپرسور برای مناطق گرمسیری و بسیار گرم مناسب است، این کمپرسور طول عمر و راندمان بالایی دارد و لرزش و صدای بسیار کمتری دارند ، همچنین نسبت به پیستونی مصرف برق کمتری دارد .

کمپرسور اسکرال شامل 3 مرحله می‌شود:

• مرحله مکش : با شروع کار دستگاه درمرحله اول ، جریان گاز سرد از شیر ورودی به داخل دستگاه فرستاده می‌شود و سپس رزوه درونی شروع به چرخش می‌کند و جریان گاز را داخل مارپیچ گیر می‌اندازد.
• مرحله تراکم : در این مرحله با تراکم دورانی، جریان گاز در فضای ایجاد شده بین دو مارپیچ پیش می‌رود و دما و فشار آن افزایش می‌یابد.
• مرحله تخلیه : در مرحله آخر زمانی که گاز مبرد به انتهای مسیر برسد توسط شیر تخلیه وسط مارپیچ به بیرون هدایت می‌شود.

کمپرسور روتاری

کمپرسور روتاری به کمپرسور دورانی یا کمپرسور پیچ دوار نیز معروف است. کمپرسور روتاری از دو محفظه ساخته شده که یک محفظه مکش گاز را انجام می دهد و محفظه دیگر با وجود یک سیلندر و پیستون متحرک عملیات فشرده سازی را برعهده دارد. گازهای مبرد سازگار با این کمپرسور R22، R134a و R410A است و براساس سرعت دوران، تعداد سیلندر و ظرفیت برودتی تقسیم بندی می شود.این کمپرسور لقب‌های بازاری دیگری در بین فروشندگان به عنوان مثال موتور موشکی، موتور دراز، موتور خوشه‌ای دارد

نحوه عملکرد کمپرسور روتاری

• مرحله اول: ابتدا گاز در محفظه مکیده می شود و سپس با چرخش دورانی پیستون، درون محفظه سیلندر شیر ورودی باز می شود و گاز در فضای خالی ایجاد شده بین پره ها قرار می گیرد.
• مرحله دوم: شیر ورودی بسته می شود و با چرخش پره ها دما و فشار گاز موجود افزایش می یابد. و عملیات فشرده سازی انجام می شود.
• مرحله سوم: زمانی که عملیات فشره سازی به اتمام رسید شیر تخلیه باز می شود و گاز با فشار و دمای بالا به بیرون هدایت می شود. لازم به ذکر است که چرخش پیستون 360 درجه می باشد و زمانی که چرخش 360 درجه به اتمام رسید مجدد به مرحله اول بر می گردند.

کمپرسور پیستونی

کمپرسور پیستونی به کمپرسورهایی با جابه‌جایی مثبت گفته می شود که در آن حرکت دورانی میلگرد به وسیله شاتون ها به حرکت رفت و برگشتی تبدیل می شود و به پیستونها منتقل می شود و باعث رساندن گاز مبرد به فشار بالا می گردد. گاز ورودی وارد منیفولد مکش می‌شود و پس از آن، جریان گاز به درون سیلندر تراکم برده می‌شود؛ جایی که توسط حرکت رفت و برگشتی پیستون و میل‌لنگ فرایند فشرده‌سازی روی آن انجام می‌گیرد و سپس از این محفظه خارج می‌شود.کمپرسور پیستونی از کمپرسور های پرقدرت و البته پرمصرف تهویه مطبوع می باشد و بیشتر به علت کار در دماهای بالا در جنوب کشور استفاده می‌شود.

معایب کمپرسور پیستونی

• بازدهی انرژی پایین : کمپرسور پیستونی به علت مقاومت شیرها در تخلیه و مکش، نشت بین سیلندر و پیستون‌ها، دارای بازدهی انرژی پایینی هستند.
• حساس به ورود مبرد به صورت مایع : در صورت ورود مایع به محفظه تراکم، سر و صدا تولید شده و در ادامه کمپرسور آسیب می‌بیند.
• ابعاد بزرگ : نسبت “ظرفیت به وزن” پایین در مقایسه با سایر کمپرسورها.
• نگهداری نسبتا دشوار : با توجه به ساختار پیچیده‌ای که کمپرسور پیستونی دارد.
• لرزش : به علت یکنواخت نبودن حرکت مبرد.

کدام کمپرسور بهتر است ؟

کمپرسورهای اسکرول بهترین عملکرد را دارند و انواع روتاری و پیستونی در شرایط متفاوت فرق میکنند؛ به همین دلیل نمی‌توان در موردشان نظری قطعی داد. در کولر گازی‌های امروزی، کمپرسور روتاری پرکاربردترین نوع است و انواع اسکرول با وجود عملکرد بهتر، خیلی کمتر استفاده می‌شوند. اما در چیلر و مینی چیلر و داکت اسپلیت بسته به منطقه آب و هوایی و ظرفیت سیستم ، نوع کمپرسور فرق میکند .

در کل میتوان گفت کمپرسورهای تمام مدل ها به سه کلاس آب و هوایی معتدل (T۱)، خنک (T۲) و گرمسیری (T۳) تقسیم می‌شوند.برای مثال کمپرسورهای T3 که دارای کلاس آب و هوایی گرمسیری و مرطوب هستند در مناطق گرمسیر مانند هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستان بلوچستان استفاده می‌شوند. نوع کلاس آب و هوایی هر کولر گازی بر روی برچسب انرژی آن درج شده است.

در هنگام خرید کولر گازی به برچسب انرژی آن دقت کنید این برچسب‌ها حاوی اطلاعاتی است که مصرف‌کنندگان می‌توانند انواع مختلف این دستگاه را با توجه به شاخص مصرف انرژی تعیین شده، رده‌های بازدهی انرژی (A تا G)، مقایسه نمایید.

بهتر است برای انتخاب دقیق کالای خود حتما با کارشناسان یا فروشندگانی که اطلاعات کاملتری در اختیارتان میگذارند مشورت کنید . همچنین می توانید این مقاله را برای کامل کردن اطلاعات خود, مطالعه کنید: